خرید چای خارجی؛ راهنمای چای سیلان، هندی، کرک و ارل گری

«چای خارجی» در بازار ایران بیشتر به چای‌های سیلان و هندی گفته می‌شود، اما چای‌های عطری مثل ارل گری، چای کرک فوری و چای سبز و ماچا هم در همین گروه خریده می‌شوند. هرکدام طعم، روش دم کردن و کاربرد خودشان را دارند و اسم کشور روی بسته به‌تنهایی نمی‌گوید کدام به ذائقه‌ی شما نزدیک‌تر است. در این راهنمای خرید چای خارجی، فرق این چای‌ها، معنی حروفی مثل OP و BOP روی بسته و نکته‌های دم کردن و نگهداری را مرور می‌کنیم.

چای سیلان چیست؟

سیلان نام قدیمی سریلانکاست و چای سیلان یعنی چایی که در سریلانکا کشت و فرآوری شده است. چای سیلان معمولاً رنگ روشن‌تر و طعم ملایم و کمی مرکباتی دارد و زود دم می‌کشد. روی بسته‌ی چای‌هایی که صددرصد سیلان‌اند و در خود سریلانکا بسته‌بندی شده‌اند، معمولاً نشان شیر شمشیربه‌دست هیئت چای سریلانکا با عبارت Ceylon Tea دیده می‌شود.

در شوکوفرنگی برندهای امیننت، جاف و دوغزال ساخت سریلانکا هستند و بارمال هم چای سیلان دارد. همه را در دسته‌ی چای سیلان و چای ساده ببینید. برای آشنایی بیشتر با یکی از این برندها، چای امیننت مال کجاست؟ را بخوانید.

چای هندی

هند از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان چای است و چای‌هایش از مناطق مختلف می‌آیند. چای دارجلینگ که در دامنه‌های هیمالیا کشت می‌شود رنگ روشن و عطر ظریف دارد، مثل چای دارجلینگ بارمال ۴۵۴ گرمی. چای‌های سیاه هندی پررنگ‌تر هم برای دم کردن روزانه خریده می‌شوند، مثل چای‌های مای دی. فهرست چای ساخت هند همه را یک‌جا نشان می‌دهد.

چای قلمی یا شکسته؟ معنی OP و BOP روی بسته

حروف روی بسته‌ی چای سیاه اندازه و شکل برگ را نشان می‌دهد، نه کیفیت یا کشور را:

• OP (Orange Pekoe): برگ بلند و کامل که در بازار ایران «چای قلمی» گفته می‌شود. دیرتر دم می‌کشد و رنگش روشن‌تر است. نمونه: مای دی قلمی ۵۰۰ گرمی و امیننت سیلان OP1.
• BOP (Broken Orange Pekoe): برگ خردشده یا «چای شکسته». زودتر دم می‌کشد و رنگ تیره‌تر و طعم قوی‌تری می‌دهد. نمونه: مای دی شکسته ۵۰۰ گرمی و امیننت BOP1.
• FBOP: همان چای شکسته با جوانه‌ها و نوک برگ‌های بیشتر.

اگر چای را زیاد و پررنگ می‌خورید، چای شکسته به کارتان می‌آید؛ اگر عطر و رنگ روشن را ترجیح می‌دهید، چای قلمی را امتحان کنید.

چای عطری و ارل گری

چای ارل گری چای سیاهی است که با عطر برگاموت، نوعی مرکبات، طعم‌دار شده است. چای‌های عطری دیگر با هل، دارچین، زنجبیل، وانیل یا میوه طعم‌دار می‌شوند. فهرست‌های چای ارل گری و چای با طعم هل را ببینید و برای مقایسه، چای ارل گری چیست؟ را بخوانید. همه‌ی چای‌های طعم‌دار در دسته‌ی چای عطری هستند.

چای کرک فوری

چای کرک نوشیدنی شیری و ادویه‌دار رایج در هند و کشورهای خلیج فارس است. بیشتر چای کرک‌های دسته‌ی چای کرک پریمیکس فوری‌اند؛ یعنی چای، شیر خشک، شکر و طعم‌دهنده با هم مخلوط شده و فقط با آب داغ آماده می‌شوند. طعم‌های رایج هل، زعفران، زنجبیل و ماسالاست؛ مقایسه‌شان را در بهترین چای کرک کدام است؟ و طرز تهیه را در چای کرک چیست؟ ببینید. برندهای اورجینال کرک و گلدن هورایزن در این دسته هستند.

چای سبز و ماچا

چای سبز از همان گیاه چای است، اما برگش اکسید نمی‌شود و طعم سبزی‌مانند و رنگ روشن دارد. ماچا پودر چای سبز است که به‌جای دم کردن، در آب هم زده می‌شود. چای سبز یاس امیننت در کیسه‌های پیرامیدی است و ماچاها را در دسته‌ی چای ماچا پیدا می‌کنید. روش آماده کردن ماچا در طرز تهیه چای ماچا آمده است.

کیسه‌ای، پیرامیدی یا برگ؟

• چای برگ (فله‌ی بسته‌بندی‌شده): مقدار و زمان دم کردن دست خودتان است و برای قوری مناسب است.
• چای کیسه‌ای: سریع و تمیز، برای یک لیوان یا محل کار.
• چای کیسه‌ای پیرامیدی: کیسه‌ی سه‌بعدی که جای بیشتری برای باز شدن برگ دارد و برگ‌های درشت‌تر را هم در خودش جا می‌دهد.

چای خارجی اصل را چطور بشناسیم؟

• بسته پلمب و سالم باشد و چاپش دقیق و خوانا.
• نام و نشانی سازنده و کشور ساخت روی بسته نوشته شده باشد.
• در چای سیلان، نشان شیر هیئت چای سریلانکا را روی بسته ببینید؛ هرچند همه‌ی برندها از آن استفاده نمی‌کنند.
• بارکد را اسکن کنید و ببینید همین محصول و همین وزن را نشان می‌دهد یا نه.
• قیمت خیلی پایین‌تر از بازار برای همان برند و وزن جای سؤال دارد.

چای‌های شوکوفرنگی با ضمانت اصالت کالا عرضه می‌شوند و در صفحه‌ی هر محصول، کشور سازنده و بارکد روی بسته آمده است.

دم کردن چای خارجی

• چای سیاه سیلان و هندی: آب تازه‌جوش، و حدود ۳ تا ۵ دقیقه دم. چای شکسته و چای سیلان زودتر دم می‌کشند؛ اگر چای تلخ شد، زمان دم را کوتاه‌تر کنید.
• چای سبز: آب حدود ۷۰ تا ۸۰ درجه و ۲ تا ۳ دقیقه؛ آب جوش طعمش را تلخ می‌کند.
• چای کرک فوری: طبق دستور روی بسته با آب داغ؛ معمولاً به شیر یا شکر اضافه نیاز ندارد.

نگهداری چای

چای را در ظرف دربسته، دور از نور، رطوبت و بوهای تند مثل ادویه و قهوه نگه دارید. چای بو را زود می‌گیرد؛ پس بسته‌ی باز را کنار مواد خوش‌بو نگذارید و بعد از هر بار مصرف درش را محکم ببندید.

پرسش‌های رایج

فرق چای سیلان و هندی چیست؟

چای سیلان در سریلانکا و چای هندی در هند کشت می‌شود. چای سیلان معمولاً روشن‌تر و ملایم‌تر است و چای‌های سیاه هندی اغلب پررنگ‌تر؛ اما برگ، منطقه و درجه‌ی هر بسته هم طعم را عوض می‌کند.

چای قلمی بهتر است یا شکسته؟

هیچ‌کدام برتر نیست. قلمی دیرتر دم می‌کشد و عطر و رنگ روشن‌تری دارد، شکسته زودتر دم می‌کشد و پررنگ‌تر است. انتخاب به سلیقه‌ی شما بستگی دارد.

چای کرک فوری را با شیر درست کنیم؟

بیشتر پریمیکس‌ها خودشان شیر خشک و شکر دارند و با آب داغ آماده می‌شوند. دستور روی بسته را بخوانید.