لوازم و قطعات اسپرسوساز؛ بسکت، تمپر، فانل، پاک اسکرین و واشر هد گروپ چه کاری می‌کنند؟

برای دم کردن اسپرسو فقط خود دستگاه کافی نیست؛ چند قطعه‌ی کوچک هم در کار هستند. لوازم و قطعات اسپرسوساز هرکدام یک وظیفه‌ی مشخص دارند: بسکت قهوه را نگه می‌دارد، نیدل و لولر پودر را یکدست می‌کنند، تمپر آن را فشرده می‌کند، فانل جلوی ریختن پودر را می‌گیرد، پاک اسکرین آب را روی قهوه پخش می‌کند و واشر هد گروپ اتصال را آب‌بندی می‌کند. در ادامه کار هرکدام را می‌خوانید.

بسکت چیست و سینگل، دبل، تحت فشار و کور چه فرقی دارند؟

بسکت سبد فلزی داخل پرتافیلتر است. قهوه‌ی آسیاب‌شده در آن ریخته و تمپ می‌شود و آب داغ از سوراخ‌های ریز کف آن عبور می‌کند. هنگام انتخاب بسکت سه تفاوت اهمیت دارد:

• سینگل یا دبل: سبد سینگل برای یک شات و سبد دبل برای دو شات است؛ ظرفیت سینگل کمتر است و دوز کمتری قهوه می‌گیرد.
• تحت فشار یا غیر تحت فشار: طبق توضیحات محصول، در بسکت تحت فشار یک سوراخ خروجی کوچک فشار را بالا نگه می‌دارد و حتی با آسیاب نامناسب کرمای ظاهری می‌سازد. بسکت غیر تحت فشار تک‌جداره است و کیفیت عصاره به درجه‌ی آسیاب، مقدار قهوه و تمپ شما بستگی دارد. بسکت غیر تحت فشار ۵۱ میلی‌متری از همین نوع است.
• بسکت کور: کفی بدون سوراخ دارد و برای دم کردن قهوه نیست؛ کارش بک‌فلاش، یعنی شست‌وشوی گروپ با آب است. بسکت کور بک‌فلاش ۵۸ میلی‌متری این کار را برای پرتافیلتر ۵۸ میلی‌متری انجام می‌دهد.

بسکت غیر تحت فشار به آسیاب مناسب اسپرسو نیاز دارد و دانه هم اهمیت دارد؛ راهنمای قهوه‌ی مناسب اسپرسو برای انتخاب دانه کمک می‌کند.

فانل، نیدل، لولر، تمپر و پاک اسکرین؛ هرکدام کجای کار می‌آیند؟

ترتیب معمول آماده‌سازی از ریختن قهوه تا بستن پرتافیلتر این است:

1. فانل: حلقه‌ای که روی دهانه‌ی پرتافیلتر می‌نشیند تا پودر روی میز و دستگاه نریزد. فانل آهنربایی گتر (Gater) ۵۸ میلی‌متری طبق نام محصول اتصال آهنربایی دارد و پس از ریختن قهوه با یک دست جدا می‌شود. فانل گتر ۵۳ میلی‌متری زرد بدنه‌ی دو‌پله دارد و قسمت پایینی آن داخل دهانه‌ی سبد می‌نشیند.
2. نیدل: ابزار WDT چند سوزن نازک دارد که با چرخاندن آهسته در پودر، کلوخه‌ها را باز می‌کند. نیدل پایه فلزی ۶ سوزنه و نیدل پایه چوبی ۶ سوزنه هر دو شش سوزن استیل دارند؛ دسته‌ی چوبی را نباید در آب خواباند.
3. لولر: سطح پودر را پیش از تمپ هموار می‌کند. لولر گتر ۵۸ میلی‌متری بدنه‌ی دو‌بخشی دارد و عمق آن را می‌توان با مقدار قهوه تنظیم کرد.
4. تمپر: پودر را در سبد یکنواخت فشرده می‌کند تا آب از همه‌ی نقاط قهوه یکسان عبور کند. تمپر تمام فلز گتر ۵۱ میلی‌متری از استیل ضدزنگ است و فقط به سبد و پرتافیلتر ۵۱ میلی‌متری می‌خورد.
5. پاک اسکرین: توری نازکی که بعد از تمپ صاف روی پودر می‌گذارید تا آب پیش از رسیدن به قهوه پخش شود و دوش گروپ تمیزتر بماند. پاک اسکرین لواک (Luwak) ۵۸ میلی‌متری ضخامت ۱.۷ میلی‌متر دارد و پاک اسکرین ۵۸.۵ میلی‌متری استیل ۳۱۶ برای بسکت ۵۸ میلی‌متری ساخته شده است.

این ابزارها جای هم را نمی‌گیرند. هنگام تمپ، پرتافیلتر را روی سطحی صاف و محکم بگذارید، تمپر را کاملاً عمود نگه دارید و بدون کج کردن مچ فشار یکنواخت بدهید.

اندازه‌ی ۵۱، ۵۳ و ۵۸ میلی‌متر؛ چه چیزی را باید با پرتافیلتر هماهنگ کرد؟

قطر پرتافیلتر مهم‌ترین عدد هنگام خرید است و بسکت، تمپر، فانل، لولر و پاک اسکرین باید با آن هم‌اندازه باشند. طبق توضیحات محصولات، ۵۱ میلی‌متر در برخی دستگاه‌های اسپرسوی خانگی دیده می‌شود و ۵۸ میلی‌متر اندازه‌ی رایج بسیاری از دستگاه‌های نیمه‌حرفه‌ای و حرفه‌ای است. پیش از خرید قطر پرتافیلتر خود را اندازه بگیرید.

ناک باکس، شست‌وشو و جرم‌گیری بعد از عصاره‌گیری

ناک باکس ظرفی برای تفاله‌ی قهوه است: پرتافیلتر را برمی‌گردانید و لبه‌اش را با ضربه‌ی ملایم به میله‌ی وسط ظرف می‌زنید تا تفاله بیفتد. ناک باکس پلاستیکی مشکی کوچک میله‌ی بافت‌دار دارد و طبق توضیحات محصول ضربه‌ی شدید با گذشت زمان به اتصال میله آسیب می‌زند.

بسکت را بعد از هر بار استفاده با آب گرم و برس نرم بشویید و از اسکاچ سیمی و شوینده‌ی اسیدی دور بمانید. طبق توضیحات محصول لواک، پاک اسکرین را گاهی با محلول مخصوص تجهیزات قهوه تمیز کنید تا سوراخ‌های توری مسدود نشوند. جرم‌گیر دستگاه کار دیگری دارد: رسوب مسیر آب را پاک می‌کند و روش استفاده‌ی آن را راهنمای سازنده‌ی دستگاه تعیین می‌کند.

واشر هد گروپ چه کاری می‌کند و چه زمانی باید عوض شود؟

هد گروپ بخشی از دستگاه است که پرتافیلتر به آن قفل می‌شود و آب داغ از آن عبور می‌کند. واشر حلقه‌ای بین این دو است که جلوی بیرون زدن آب و بخار از کناره‌ها را می‌گیرد و فشار عصاره‌گیری را حفظ می‌کند. این قطعه مصرفی است و گرما و فشار با گذشت زمان آن را سفت یا ترک‌خورده می‌کنند. نشانه‌اش نشتی آب یا بخار از کنار پرتافیلتر و جا نشستن ناقص آن است.

واشر باید برای برند دستگاه شما باشد. واشر هد گروپ جیمبالی (Cimbali) با کد CIM.M27 برای دستگاه‌های جیمبالی است و کد روی بسته چاپ شده است. واشر هد گروپ دلونگی (Delonghi) برای دستگاه‌های اسپرسوساز دلونگی، واشر هد گروپ آستاریا (Astaria) برای دستگاه اسپرسوساز صنعتی آستاریا و واشر هد گروپ لاسپازیاله (La Spaziale) برای دستگاه‌های قهوه لاسپازیاله است. پیش از خرید، واشر قدیمی را با محصول مقایسه کنید. روش تعویض چنین است:

1. دستگاه را خاموش کنید، صبر کنید خنک شود و فشار داخل گروپ را تخلیه کنید.
2. پرتافیلتر را جدا کنید و واشر قدیمی را با ابزار نوک‌گرد و غیرفلزی بیرون بکشید.
3. جای واشر را از باقی‌مانده‌ی قهوه پاک کنید و واشر جدید را یکنواخت در شیار جا بزنید.
4. پرتافیلتر را ببندید و یک بار بدون قهوه از گروپ آب عبور دهید.

محصولات مرتبط در شوکوفرنگی

• بسکت غیر تحت فشار ۵۱ میلی‌متری
• بسکت کور بک‌فلاش ۵۸ میلی‌متری
• تمپر قهوه تمام فلز گتر ۵۱ میلی‌متری
• فانل قهوه آهنربایی گتر ۵۱ میلی‌متری مشکی
• لولر قهوه گتر ۵۸ میلی‌متری
• پاک اسکرین قهوه لواک ۵۸ میلی‌متری ضخامت ۱.۷ میلی‌متر
• نیدل قهوه پایه چوبی ۶ سوزنه
• ناک باکس پلاستیکی مشکی سایز کوچک
• واشر هد گروپ دستگاه قهوه دلونگی
• واشر هد گروپ دستگاه قهوه جیمبالی ام ۲۷

سؤالات متداول

بسکت ۵۸ میلی‌متری را می‌توان در پرتافیلتر ۵۱ میلی‌متری گذاشت؟

خیر. قطر بسکت باید با پرتافیلتر هم‌اندازه باشد و همین قاعده برای تمپر، فانل، لولر و پاک اسکرین هم صدق می‌کند. پیش از خرید قطر پرتافیلتر را بسنجید.

نیدل جای تمپر را می‌گیرد؟

نه. نیدل کلوخه‌ها را باز می‌کند و پودر را پیش از تمپ پخش می‌کند، ولی فشرده کردن قهوه کار تمپر است. نیدل جایگزین تمپر یا لولر نیست.

پاک اسکرین چه کاری می‌کند؟

پاک اسکرین ابزار تکمیلی است: بعد از تمپ روی قهوه قرار می‌گیرد، آب را یکنواخت‌تر پخش می‌کند و به تمیز ماندن دوش گروپ کمک می‌کند.

واشر هد گروپ را هر چند وقت یک بار باید عوض کرد؟

زمان ثابتی برای همه‌ی دستگاه‌ها وجود ندارد. وقتی واشر سفت، ترک‌خورده یا ساییده شد یا آب و بخار از کنار پرتافیلتر بیرون زد، وقت تعویض است.

جمع‌بندی

اول قطر پرتافیلتر را مشخص کنید و بعد سراغ کار هر ابزار بروید: بسکت برای نگه داشتن قهوه، نیدل و لولر و تمپر برای آماده‌سازی، پاک اسکرین برای پخش آب، ناک باکس برای تفاله و واشر برای آب‌بندی. ابزارها را در لوازم جانبی قهوه و واشرها را در قطعات دستگاه قهوه ببینید؛ بقیه‌ی محصولات در دسته‌ی قهوه هستند. شوکوفرنگی با ضمانت اصالت کالا سفارش‌ها را به سراسر ایران ارسال می‌کند.